Wi-Fi Kablosuz LAN
Kablosuz LAN nedir?
Bu bölümde Kablosuz LAN (Local Area Network) ya da (WLAN-Wireless Local Area Network) teknolojisinin faydaları ve kullanımı ve diğer kablosuz teknolojilerden farkı anlatılmaktadır. WLAN'ların teknolojilerini ve ana elemanlarını ve müşterilerin işle ilgili uygulamalarda bir WLAN'ı değerlendirirken nelere dikkat etmeleri gerektiği de anlatılmaktadır.
WLAN, kablolu bağlantıya olan ihtiyacı azaltıp ve yeni uygulamaları mümkün kılıp networke yeni esneklikler sağlayan veri iletişim sistemidir. Diğer bir deyişle kablolu LAN'ın bir uzantısı ya da alternatifi olarak
uygulanan esnek veri iletişim sistemidir. Radyo dalgalarını kullanarak
WLAN'lar havadan veri alınmasını ve verilmesini sağlar. Böylelikle mobil
WLAN kullanıcıları, bir toplantıya katılıyormuş, diğer kullanıcılarla
birlikte çalışıyormuş gibi ya da diğer bir kampüse gidiyormuş gibi
bilgilere ve network kaynaklarına ulaşabilir. Ama WLAN'ların faydaları,
kullanıcı mobilitesi veya LAN'ların taşınabilirliğinin getirdiği
üretkenliğin çok daha ötesindedir. WLAN'lar sayesinde network'ün kendisi
mobildir.
Yedi yıldan uzun bir süredir, WLANs sağlık, parakende, üretim,
depolama veya akademik çalışmalar gibi dikey pazarlarda etkisini
gösterdi ve şimdilerde daha geniş iş alanlarında uygulanabileceğini
göstermektedir. Bu ve benzeri endüstriler avuç içi terminallerin ve
notebook bilgisayarların merkezi hostların gerçek zamanlı bilgiyi
işleyebilmeleri için bilgiyi anında iletebilmelerinden verimlilik
sağlanmış olur.
Kablosuz LAN'lerin Uygulamaları
Kablosuz LAN'ler, mobil kullanıcılar ve omurga network arasında metrelerce bağlantı gerektiren kablolu LAN networklerinin yerine geçerek gün geçtikçe
değerini arttırmıştır.Aşağıdaki listede kablosuz LAN'ların esnekliği ve gücü aracılığı ile mümkün olan birçok uygulama sıralanmıştır:
- Hastanelerdeki doktorlar ve hemşireler, hasta bilgilerini anında ulaştırabilecekleri kablosuz LAN yeteneği olan notebook ve el bilgisayarlar ile daha
verimli hale gelir.
- Danışmanlar ve muhasebe denetmenleri ve küçük çalışma grupları hızlı network kurulumu ile üretkenliklerini arttırırlar.
- Dinamik ortamlardaki network yöneticileri hareketlerin, eklentilerin ve değişikliklerin masrafını kablosuz LAN ile azaltmış olurlar.Böylelikle bir LAN'a sahip
olmanın masrafını azaltmış olurlar.
- Şirketlerdeki eğitim
birimleri ve üniversite öğrencileri bilgiye ulaşabilmek, bilgi
alışverişi yapabilmek ve öğrenim için kablosuz bağlantıyı kullanırlar.
- Network yöneticileri
eski binalara bilgisayar ağı kurarken kablosuz WAN'ların daha ucuz
çözümler yarattığı görülmüştür.
- Parakende mağaza
sahipleri sıklıkla ve kolayca network konfigürasyonunu değiştirmek
için kablosuz bağlantıları tercih ediyorlar.
- Ticari gösteriler ve
şube ofis çalışanları kurulum gerekliliklerini en aza indirebilmek
için yerel sistem desteği olmadan daha önceden kurulmuş olan kablosuz
LAN'leri kullanırlar.
- Ambar çalışanları
merkezi veri tabanıyla bilgi alış verişi ve üretkenliği arttırmak için
kablosuz LAN'ları kullanırlar.
- Network yöneticileri
kablosuz LAN'leri kablolu network üzerindeki kritik görev
uygulamalarının yedeklenmesi için kullanırlar.
- Konferans
odalarındaki üst düzey yöneticiler parmaklarının ucunda gerçek zamanlı
bilgiye ulaşabildikleri için daha hızlı karar verebilirler.
WLAN'ların uygulamadaki faydaları:
- Mobil ve kablosuz LAN
sistemleri LAN kullanıcılarına organizasyonlarının her yerinden gerçek
zamanlı bilgiye erişebilmelerini sağlar.Bu hareketlilik verimliliği
destekler ve kablolu networklerde mümkün olmayan imkanlarını sağlar.
- Kurulum hızı ve kolay
kuruluyor olması kablosuz LAN sistemini hızlı ve kolay kılarken
kabloları duvarlardan ve tavandan geçirme gerekliliğini ortadan
kaldırır.
- Kurulum esnekliği
teknolojisi, kabloların gidemediği yerlere network'ün gidebilmesini
sağlar.
- Başlangıçta bir
kablosuz LAN donanımını kurmak, kablolu LAN kurmaktan daha pahalı
olmasına rağmen bütün kurulum masrafları ve işletim masrafları çok
daha az olacaktır.Uzun süreli maliyet avantajları özellikle sık sık
hareketlilik, eklentiler ve değişiklikler gerektiren dinamik
ortamlarda öne çıkar.
- Kablosuz LAN sistemleri belirli uygulamaların ve kurulumların gerektirdiklerini
karşılayacak çeşitli topolojilere göre konfigüre edilebilir.
Konfigürasyonlar kolay değiştirilebilen ve az sayıdaki kullanıcılardan
binlercesine kadar değişen rakamlarda kullanıcılara geniş alanda
dolaşım sağlar.
Kablosuz LAN Teknolojileri Seçenekleri
Kablosuz LAN üreticileri kablosuz LAN çözümleri tasarlarken bir çok teknoloji seçenekleri vardır. Her teknoloji
beraberinde kendi avantajlarını ve kısıtlamalarını da getirir.
Yaygınband spektrumu
Çoğu kablosuz LAN sistemi yaygınband spektrum teknolojisini kullanır(askeriye
tarafından güvenilir ve güvenli kritik görev iletişiminin kullanılabilmesi için
geliştirilen yaygınband radyo frekansı).
Spread spectrum güvenilirlik,
bütünlük ve güvenlik için band genişliğini geniş tutar. Diğer bir
deyişle dar banda göre daha fazla band genişliği kullanır ve alıcının
yayınlanan yaygın band sinyallerinin parametrelerini bileceği şekilde
daha yüksek ve dolayısıyla algılanması daha kolay sinyaller yaratır. Eğer bir alıcı doğru frekansa çevrilmediyse, yaygınband
spektrumu geri plan gürültüsü gibi görünür.
İki tip yaygınband spektrumu radyo frekansı vardır: atlamalı ve doğrudan
sıralı.
Darband teknolojisi
Darband radyo sistemleri kullanıcı bilgilerini belirli bir radyo frekansında verir ve
alır. Dar band radyo, sadece bilginin geçişi için radyo sinyal frekansını
mümkün olduğunca dar tutmaya çalışır. Farklı kullanıcıları farklı
kanallara doğru bir şekilde yönlendirerek iletişim kanalları arasındaki
istenmeyen konuşmaları engellenmiş olur.
Özel telefon hatları radyo frekanslarına benzer. Bir mahalledeki her evin kendi telefon hattı
olduğunda bir evdeki insan diğer bir evdeki insanların telefon
konuşmalarını dinleyemezler. Radyo sisteminde ise farklı farklı radyo
frekansları kullanılarak enterferans olmaması sağlanabilir. Radyo
alıcısı kendi tasarlanmış frekansının dışındaki frekanstaki radyo
sinyallarini filtre eder.
Frekans Atlamalı Geniş Spektum Teknolojisi
Frekans Atlamalı Geniş Spektrum (Frequency-hopping spread-spectrum-FHSS) hem alıcının hem
de vericinin bildiği bir frekansa değiştiren bir dar band taşıyıcısını
kullanır. Uygun bir şekilde senkronize olunduğunda tek bir mantık kanalı
oluşturulur. Hedef olmayan bir alıcı için FHSS kısa süreli darbe
gürültüsü gibi görünür.

Frekans Atlamalı Geniş Spektrum
Doğru
Sıralı Geniş Spektrum Teknolojisi
Doğru Sıralı Geniş
Spektrum (Direct-sequence spread-spectrum-DSSS) iletilecek her bir bit
için fazladan bit paterni oluşturur. Bu bit paterni, çip ya da çipleme
kodu olarak adlandırılır. Çip ne kadar uzun olursa orijinal verinin
bozulmaması ihtimali artar (ve beraberinde daha geniş bant gerektirir.)
İletim sırasında çipteki bir ya da daha fazla bit zarar görse bile
sinyallerin içerisine yerleştirilmiş istatistiksel teknikler orijinal
verinin bozulmasını engeller ve verinin yeniden iletilmesi gerekliliğini
ortadan kaldırır. Hedeflenmeyen bir alıcı için DSSS düşük güç geniş band
gürültüsü gibi gelir ve çoğu dar band alıcıları tarafından red edilir ya
da ihmal edilir.

Kızılötesi Teknolojisinden Farkı
Kızılötesi (Infrared-IR) sistemleri veri taşımak için elektromanyetik spektrumda
gözle görülebilir ışığın hemen altındaki yüksek frekansları kullanır.
Işık gibi kızıl ötesi ışınlar da saydam olmayan cisimlerden geçemezler.
Ya doğrudan iletilebilirler (görüş hattında) ya da difüzyon teknolojisi
ile iletilirler. Ucuz doğrudan iletim sistemleri ancak sınırlı mesafeler
sağlayabilirler (1 m) ve genelde PAN'lar için kullanılırken bazen de
WLAN uygulamaları için kullanılabilirler. Mobil kullanıcılar için yüksek
performans doğrudan kızılötesi iletimi kullanışlı değildir ve
dolayısıyla sadece sabit alt networkler için kullanılabilirler. Difüzyon
ya da yansıtma kızılötesi WLAN sistemleri görüş hattında olmayı
gerektirmez, ama hücreler kişisel odalarla sınırlıdır.

WLAN'ın faydaları
Rekabet gerektiren işler ve İnternetin ve online hizmetlerin hızlı
gelişimi arasındaki networke yaygın stratejik güven, paylaşılan
verilerin ve paylaşılan kaynakların faydalarının tanığıdır. Kablosuz
WLAN'lar ile kullanıcılar fişe takacak yer aramalarına gerek kalmadan
paylaşılan bilgilere erişebilirler ve network yöneticileri kabloları
taşımadan ve kablolama yapmadan kurulum yapabilirler. Kablosuz LAN'ler
geleneksel kablolu ağlara göre aşağıdaki verimlilik, hizmet, kolaylık
ve maliyet avantajlarını beraberinde getirirler:
Mesafe/Kapsama Alanı
Radyo frekanslarının iletişim mesafesi ürün tasarımına (iletilen güç ve alıcı tasarımına da)
ve özellikle iç mekanlarda yayılma yoluna bağlıdır. Duvarlar, metaller
ve hatta insanlar da dahil olmak üzere bina içindeki nesnelerin
etkileşimi enerji yayılımını etkilerler ve dolayısıyla bir sistemin
çalışabileceği mesafe ya da kapsama alanını etkilerler. Çoğu kablosuz
LAN sistemleri radyo frekanslarını kullanırlar çünkü radyo dalgaları iç
duvarlardan ve yüzeylere nüfuz edebilir. Tipik bir WLAN sistemi için
mesafe 30 m ile 150 m arasında değişir. Kapsama alanı genişletilebilir
ve mikro hücreler sayesinde dolaşım yaparak gerçek mobilite özgürlüğü
yaşanılmış olur.
Veri Akışı
Kablolu bir WAN
sistemine göre kablosuz LAN'daki veri akışı, ürüne ve ürün
konfigürasyonuna bağlıdır. Veri akışını etkileyen diğer faktörler
havadaki dalga yoğunluğu(kullanıcı çokluğu), mesafe, çoklu yol gibi
nüfuz etmeye etki eden faktörler, kullanılan WLAN sisteminin tipi,
WLAN'ın kablolu kısımlarının gizliliik ve darboğazlarıdır. Tipik veri
hızı 1 Mbps ve 11 Mbps arasında değişir.
Çokluyol Etkisi
Aşağıdaki resimde de
görüleceği üzere, bir radyo sinyali bir vericiden alıcıya gitmek için
birden fazla yol seçebilir ki bu özelliğe çoklu yol denir. Sinyallerin
yansımaları sinyalleri olduklarından daha zayıf ya da daha güçlü hale
getirebiilir bu da veri akışını etkiler. Çokluyolun etkileri ortamdaki
yansıtıcı yüzeylerin sayısına, verici ile alıcı arasındaki mesafeye,
ürün tasarımına ve radyo teknolojisine bağlıdır.
Çokluyollar üzerinden hareket eden radyo sinyallari
Bütünlük
Kablosuz veri teknolojileri ticari ve askeri sistemlerde 50 yıldan daha uzun bir
süredir kendini kanıtlamıştır. Radyo enterferansı, işyerlerindeki
enterferans seyrek olmakla beraber throughput'ta düşüşlere neden
olur.WLAN teknolojilerinin kanıtlanmış sağlam tasarımı ve sinyallerin
yol katettiği sınırlı mesafeler, cep telefonlarından çok daha sağlam
bağlantılar ve bir kablolu networke eşit ya da daha iyi veri bütünlüğü
performansı sağlar.
Kablolu Altyapı ile Bağlanabilirlik
Çoğu Kablosuz LAN sistemi Ethernet (802.3) ve Token Ring (802.3) de dahil olmak üzere
kablolu sistemlerle beraber bağlantı standartlarını da sağlar. Beraber
bağlantıya dayalı standartlar network'ün kablosuz kısmının network'ün
kalan kısmına tamamen şeffaf olmasını sağlar. Kablosuz LAN nodları,
aynen diğer LAN nodlarının network cihaz sürücülerinin üzerinden
desteklendiği gibi network işletim sistemleri tarafından desteklenir.
Bir kere kurulduktan sonra network iletişim sistemi kablosuz nodlara
sanki network'ün diğer elemanlarıymış gibi davranır.
Kablosuz Altyapı ile İşbirliği
Kablosuz LAN'lar arasında işbirliğinin birkaç çeşidi vardır. Bu hem seçilen teknolojiye
hem de bazı satıcıların uygulamalarına bağlıdır. Farklı satıcılardan
aynı teknolojiyi kullanan ürünler ve aynı uygulamalar erişim
noktalarının ve adaptörlerin yerlerinin değişimine izin verir. IEEE
802.11 özelliğinin asıl amacı, WLAN satıcıları ve kullanıcılarından
oluşan komite tarafından tasarlandığı üzere satıcılar arasında açık bir
işbirliğine gerek kalmadan işbirliğine uyumlu ürünler sağlayabilmektir.
Enterferans ve Beraber Çalışabilme
Radyo temelli kablosuz LAN'lerin lisansız yapısı demek, aynı frekans spektrumunda
enerji ileten diğer ürünler WLAN sistemine enterferans ölçütü sağlar.
Mikro-dalga fırınlar asıl sorunlardır ve çoğu WLAN üreticisi ürünlerini
tasalarken mikro dalga enterferansını hesaba katarlar. Diğer bir sorun
ise çoklu WLAN sistemlerinin bir yerde beraber yer almalarıdır.Aynı
yerde yer alan farklı marka WLAN'lar diğerleri enterferans olmadan aynı
yerde çalışabilirken, enterferans yaratabilirler.
Kullanım Basitliği ve Kolaylığı
Kullanıcıların kablosuz LAN'ların avantajlarından faydalanabilmek için çok az bilgiye
ihtiyaçları vardır.Çünkü WLAN'ın kablosuz yapısı network işletim
sistemindeki kullanıcılara ethernet LAN üzerinden yapılabilecek
uygulamalara açıktır. WLAN ürünlerinin bu tip araçlara çok az ihtiyaç
duyacakları şekilde tasarlanmasıyla beraber, WLAN ürünleri kablosuz
sistemdeki elementlerdeki sorunları teşhis edebilecek araçlarla beraber
çalışabilir. Network yöneticilerinin kurulum ve konfigürasyon işlerini
basitleştirir. Sadece WLAN'ın erişim noktası kablo gerektirdiği için
network yöneticileri son kullanıcılara kablo çekmek zorunda
kalmazlar. Kablo gerektirmiyor olması ek olarak yer değiştirme,
eklemeler, değişiklikler ve denemeleri mümkün kılar. Sonuç olarak
WLAN'lerin taşınabiler olmasından dolayı network yöneticilerinin uzak
yerlerdeki networke girmelerine gerek kalmadan sorunları
çözebilirler.Bir kere konfigüre edildikten sonra WLAN'lar bir yerden bir
yere modifikasyona gerek kalmadan ya da az bir modifikasyonla
taşınabilir.
Güvenlik
Kablosuz teknolojisinin kökleri askeri uygulamalara dayandığı için
güvenlik kablosuz cihazlar için en önemli tasarım kriteridir. Kablosuz
LAN'ler çoğu kablolu sisteme göre daha yüksek güvenlik sağlarlar.
İstenmeyen alıcıların kablosuz WLAN trafiğine dahil olmaları oldukça
zordur. Karmaşık kodlama teknikleri çoğu gelişmişler de dahil olmak
üzere network trafiğine izinsiz erişimi imkansız kılar.Genelde kişisel
nodlar network trafiğinde yer almadan önce güvenlik imkanı
sağlanmalıdır.
Ölçeklenebilirlik
Kablosuz networkler az kompleks olmaları sağlanılarak tasarlanmışlardır.
Kablosuz networkler kapsama alanını genişletecek erişim noktalarının
eklenmesiyle çok sayıdaki nodları destekleyebilir.
Pil Ömrü ve Mobilite
Son kullanıcı için olan kablosuz ürünler tamamen bir yere
bağlı olmaktan kurtarır ve notebooktan veya el bilgisayarından güç
çeker. WLAN satıcıları pil ömrünü attırabilmek için özel tasarım
teknikleri kullanırlar.
Sağlığa Etkisi
Kablosuz LAN sistemlerinin çıkış gücü oldukça düşüktür hatta cep
telefonlarından bile daha düşüktür.Radyo dalgaları mesafeler arasında
hızlı solduğundan, o kablosuz LAN sistemi içerisinde radyo frekansı
enerjisine çok az maruz kalır. Kablosuz LAN güvenlik için devlet ve
endüstriyel düzenlemelerine tabi olmalıdır. Kablosuz LAN'lerin sağlığa
zararlı etkisine rastlanılmamıştır.
|